Cội…

Giáo sư Kinh tế – Xã hội học Tôn Thất Nguyễn Thiêm (1952-2024) sinh tại Huế. Ông từng du học Thụy Sĩ, Pháp, Bỉ, và từng giữ chức Giáo sư về kinh tế phát triển và chiến lược ngoại thương tại Đại học Tổng hợp Brussels (Bỉ). Ông là một nhà tư vấn xây dựng thương hiệu giàu kinh nghiệm với doanh nghiệp Việt Nam.

Một bước ngoặt trong sự nghiệp cầm vút của giáo sư là khi ông phát hiện ra mình mắc căn bệnh ung thư phổi quái ác. Ông đã tâm sự về hành trình chữa bệnh, cũng như những chiêm nghiệm về đời sống thông qua các tác phẩm mang đậm tinh thần triết học

Sống là hành trình. Mỗi hành trình đều gợi ra nơi đến và cõi về. Nơi đến thì nhiều. Nhưng cõi về, quanh đi quẩn lại, rốt cuộc, rồi cũng chỉ một, mà thôi.

Ngộ là Về. Về là Cội ….

“…khấn nài đấng linh thiêng cho mình được như ý của mình thì chẳng khác gì mong ơn trên lấy chính ý mình làm nên ý của ơn trên! Bởi, nói cho cùng, muốn mọi thứ sẽ hoàn toàn như mình mong muốn thì đâu khác gì xin được thế chỗ Thượng Đế để sắp xếp mọi thứ toàn vẹn tốt lành hoàn hảo nhất cho chính mình! Quả là, theo tôi, có cái gì không ổn, thậm chí là trịch thượng trong cách van nài ấy!…

… Chính vì các bất cập ấy mà, từ lâu nay, trước bàn thờ gia tộc, hướng đến hương hồn tổ tiên ông bà cha mẹ, tôi luôn kết thúc việc dâng lên những nén hương lòng bằng bốn chữ “tâm thành, việc thành”. Nghĩa là với một tự hứa hẹn và cam kết rằng tôi chỉ xứng đáng được hưởng sự độ trì của ông bà cha mẹ khi tôi không những phải có tâm sáng và lòng thành mà còn thêm nổ lực phấn đấu để luôn luôn vượt trội được chính mình. Nói cách khác, theo tôi, tin về tâm linh không nằm trong khói nhang của những kinh kệ xin cầu, mà nằm trong hành xử cụ thể của đời sống thường nhật, để xứng với những quan tâm phù hộ của những tiền nhân, bậc trưởng thượng, những người thân yêu đã khuất…

…

Trong chiều hướng tâm linh đó, tôn giáo và tín ngưỡng, theo thiển ý, mới thật sự cấu thành một nền tảng tích cực cho văn hóa nhân loại lẫn văn minh nhân quần, vì những hướng vọng ấy góp phần, không nhỏ, giúp con người đứng thẳng trên đôi chân của mình, gánh những gì phải cáng đáng trên đôi vai của mình, mà bước tới, mà vươn lên. Khác hoàn toàn với những thể loại mê tín, dị đoan, thần bí, hoang đường, bắt con người phải quỵ lụy khóc than, van vái, thậm chí cúng bái, lạy lục theo kiểu “đút lót” thánh thần, làm như thể các đấng thiêng liêng chỉ ngồi chực đến những kì lễ hội để được cúng chuối cúng xôi, cúng trâu cúng lợn, cúng rượu cúng chè! Thậm chí cả tiền mặt, thô bạo đến độ không để được vào phong bao hay thùng công đức mà nhét thẳng vào tay, vào người, luôn cả vào nách, vào chân, vào các khe hở của tượng thờ…! Còn chưa kể đến chuyện quái tặc hơn là lấy tiền áp vào tượng thánh tượng thần mà trây tới trây lui, chà qua xát lại, xong lại bỏ tiền ấy vào túi của mình, với ý định ‘dựa hơi’ vào đấy mà… phát tài!…”